Empati bilişsel veya duygusal-bilişsel bir sü­reç olarak kabul edilmiştir. Bilişsel bir süreç olarak tanımlanan kavram, bireyin bir başkası­nın duygu ve düşüncelerini kendi zihniyle an­laması ile ilişkilidir ve başkalarının anket soru­larına verecekleri cevapları tahmin etme ve benzeri şekilde diğerlerinin davranışlarına uyum sağlamayı araştıran çalışmalara yol aç­mıştır. Bu çalışmalar büyük metodolojik güç­lüklerle karşılaşmıştır.

Duygıı.sal-bilişsel kavram, bir insanın başka birinin duygusal bir anını -doğru veya yanlış olarak- fark etmesi ve ardından aynı duyguyu kendisinde duyması üzerinde odaklanır. Her iki duygusal durumun birbirine ne kadar ben­zediği tartışmalı bir konudur. Bundan da öte­de, diğer kişinin neler hissettiği ortamdan, doğrudan doğruya gözlemden veya bilgi al­mak yoluyla öğrenilebilir. Bu kavram diğer ki­şinin duygusal durumunun "empati yapan" ki­şide yeni bir duygu ortaya çıkmasına yol açma­sı durumunu içermez.

Duygusal bilişsel empati, tanım gereği, "ken­dini diğerinin yerine koyma"nm zorunlu sonu­cudur, tîene de insanın kendisiyle diğer bir ki­şinin yaşantıları arasındaki ilişkilerin öğrenil­miş olmasına bağlı olabilir. Duygusal bilişsel empati, ahlaki davranışla ve eğer yardım di­ğer kişideki olumsuz duyguları azaltacak ise o kişiye yardım etme davranışıyla bağlantılıdır. Ancak, son araştırmalar gösteriyor ki, eğer empati yapan kişinin tek motivasyonu empati yaptığı olumsuz duygudan kurtulmak İse bu­nu diğerine yardım ederek yapabileceği gibi böyle bir ortamdan kaçınarak da sağlayabilir,

hatta bu İkincisi daha etkili ve zahmetsiz olur. Eğer empati yapılan olumsuz duygu çok güçlü ise birey, diğer insandan kaçabilir.

Öte yandan, empati yapan kişi diğerine karşı pozitif bir tutum içinde ve ona yardım etmeye istekli ise bu empati bir tür sempati halini alır. Sempati bir insanın bir başkasının iyiliğini iste­me, onun iyiliği ile ilgilenme durumu olarak görülebilir. Empati sempatinin karşılığı mıdır, bunu tam olarak söyleyemeyiz, zira bir insan diğer bir İnsana sempati duyabilir ve bu diğer kişi herhangi bir benzeri duygu taşımıyor ola­bilir.

Empati genel olarak bir kişinin kendisini başkalarının duygularına ya da nesneler ve nesneler dizisinin 'varhğı'na (gönüllü ya da de­ğil) yansıtmasıdır. Empali terimi psikolojik bir bağımlılığı vurgular. Kelime olarak 1904'te Vcrnon Lee tarafından icad edildi. Ar­dından psikolog E.B.Titchcner tarafından Al­manca Eİnfüh/ung sözcüğünün çevirisi olarak 19Ü9'da kullanıldı. Sosyalist yazarlar, örneğin B.Brcchi terimi, daha genelde "yabancılaş-ma"nın bir parçası olarak ele almıştır.

Terimin bu sosyal psikolojideki kullanımını aşan siyasal literatürdeki kullanımı "modern­leşme" teorilerine de yansımıştır. Bir halkın daha üstün ve daha farklılaşmış yapıdaki baş­ka bir toplumla kendisini özdeşleştirmesi, ken­disini onun yerine 'koymaya' çalışması ve baş­ka bir kimlik kazanma çabası da empatİ kavra-nıınırı içinde İncelenmiştir. Bunlardan en ünlü­sü Geleneksel Toplumun Çöküşü (The Passing oj'Tmditional Society) adlı kitabında bu görüş­leri geliştiren ve yaygınlık kazandıran Danicl Lerner'dir.

Tag: Empati ve Sempati