Etnik grup, daha büyük bir kültürel ve sos­yal sistem içerisinde, sergiledikleri ya da sergi­lediklerine inandıkları bir özellikler komplek­sine (etnik Özelliklere) dayanarak özel bir sta­tüye tabi olan ya da özel bir statü isteyen sos­yal bir grubu anlatmak amacıyla kullanılır. Et­nik gruplar şu özelliklere sahiptirler

: a) Ortak bir soy (bu soyun gerçek ya da farazi olması farketmez);

 b) Sosyal olarak ilişkilendirilmiş fiziksel ya da kültürel bir karakteristik;

 c) Ve bir tutum ve davranışlar kümesi.

Bu tanımdan yola çıkarak insanların genel­likle etnik statülerini özel bir eylemle ele ge­çirmekten çok, etnik bir grup içinde doğdukla­rı söylenebilir, Etnik grubun üyeleri fiili ola­rak birbirlerine kan bağlarıyla bağlanmış du­rumda olup etnik bir grup bir tür fazla-geliş-miş aile sayılabilir.

Etnik gruplar arasındaki farklılaşmanın ana temelleri küllürel-dil, milliyet ya da din gibî -ya da fiziksel olabileceği gibi- deri rengi ve vü­cut şekli gibi- her ikisi de olabilir. Bu ayırd edi­ci özellik, toplumda önemli kabul edilir ve kendilerini başkalarından farklı kılmakta kul­lanılır.

Etnik bir grubun üyeleri bazı duygu, düşün­ce ve davranışları ortak olarak paylaşırlar. Sı­radan bir etnik insan topluluğu değil, gerçek bir etnik grup oluşturmak için insanlar en azından bir dereceye kadar, kendilerini farklı bir emik grup ("biz" ve "onlar"); orıak bir ka­der duygusu, dışındakilerde olduğundan çok kendi kendileriyle daha sık temas ve benzer bi­çimde düşünüp hareket etme olarak kavrama-hdır.

Etniklik bu verilen ölçütlerden herhangi biri­sinin ortadan kalkması durumunda yaşamaya devam edemez. Ortak bir soy fikrinden mah­rum bulunan kadınlar, sakatlar ya da inanma­yan kişiler, her ne kadar açık kültürel ya da bi­yolojik özellikleriyle ve hatta bazı tutum ve davranışlarıyla diğerlerinden ayırd edilse de, etnik grup olarak düşünülmemektedirler.

Etnikliğin belirgin bir özelliği, insanlar ken­dilerini diğerlerinden ayırd edecek bir işaret bulmak istediklerinde ya da kendi dışındaki­ler tarafından bir kimlik empoze edilmek is­tendiğinde belirir, örneğin Hindistan'da birbi­rinden farklı diller konuşan gruplar yüzyıllar­dır beraberce yaşamış ve birbirine kaynaşmış­lardır. Orada dile dayalı etnik gruplar ancak İngiliz resmi idari taksimlerinden sonra orta­ya çıkmıştır. 1948'de Hindistan, dillere göre bölünmüş özel eyaletlere dönüştürüldü ve böylece dilsel çoğunlukça ve azınlık gruplar yaratı İm ışoldu. Başka bir örnek olarak, Nazi Almanyası'nda Yahudilcr'in ırki bir grup sta­tüsüne girmeye zorlanmaları verilebilir.

Etnik gruplar sosyal sınıflardan ayırd edilme­lidir. Bir sosyal sınıf eğilim, gelir, prestij ve güçya da (örneğin mavi-yakalı İşler gibi) aynı meslek kategorisindeki İş gibi aynı kaynak se­viyesini paylaşan bir insan grubudur. Başka bîr görüşe göre sosyal bir sınıf, üretim sürecin­de benzer mevkilere sahip olan (İşçiler, emek­çiler) kişiler tarafından oluşturulmuştur. Sos­yal sınıflar eşit olmayan staıülcrdeki, etnik gruplar ise ortak bir soydan gelen gruplar ol­duğundan aynı temeli paylaşmazlar. Sosyal bir sınıf farklı etnik grupların üyelerini içinde barındırabileceği gibi, etnik bir grup ta farklı sosyal sınıflara mensup kimilere içerebilir.

Eıniklik, ancak farklı geçmişleri olan halkla­rın temasa geçmeye ya da aynı kurumları veya siyasal sistemi paylaşmaya başladıkları durum­larda billurlaşır. Tecrit edilmiş bölgelerdeki

köylüler ya da kabile mensupları yahut Porte­kiz gibi mütecanis devletlerdeki vatandaşlar etnik grup üyesi sayılmazlar.

Etnik ayrımlar tarih boyunca hep yapılmış­tır, fakat son çağlarda teknolojik ilerlemelerin grup-içi temasları artırması ve o güne kadar ayrı olarak yaşayan İnsanları biraraya getirme­si nedeniyle daha da yaygın bir hal almıştır. Dünya etnik mozayiğinı biçimlendiren büyük tarihsel etkenler arasında sömürgecilik, em­peryalizm, toprak İlhakı, zorunlu göçler, gö­nüllü tehcir ve milliyetçilik sayılabilir. Avrupa­lıların deniz aşırı kolonileri İşgali, beyaz işgal­ciler ile yerli halk arasında bir ayrımın oluşma­sına yol açmış ve bazı durumlarda da Güney Afrika'da ve Latin Amerika'nın tamamında olduğu gibi renkli, melez grupları vücuda gc-lirmiştir. Asya ve Afrika'daki bir çok sömür-ge-öncesi devletlerin sınırlarının sömürgeci politikalar doğrultusunda yapay olarak çizil­mesinden ötürü bu sınırlar "etnik sınırlar" ola­rak kabul edilemez. Emik bir grup (örneğin Kürtler) çeşitli devletlerarasında parçalanmış olabilir veya o güne dek birbirinden ayrı yaşa­yan toplumlar tek bir derinliğine bölünmüş devlet içinde (Sudan gibi) bir anıya gelebilir. Avrupa kıtasında fetih ve toprak ilhakı 1950'-lere kadar devam etmiştir.

Yeni etnik ayrımlarzorunlu nülushareketle­rinin sonucu olarak ortaya çıkmıştır: Bu hare­ketler arasında kitlesel sınırdışı etme (Bulga­ristan'da Türklere yapıldığı gibi), mülteci akı­şı, sözleşmeli işçi göçü ve büyük Ölçekli köle­leştirme sayılabilir. Türkiye dışındaki Ermeni­ler, Hindistan'daki Bengalliler. Doğu ve Gü­ney Al'rika'dakİ yerliler İle Birleşik Devlet-ler'deki zenciler çeşitli örneklerden sadece bir kaçıdır. Gönüllü tehcir de etnik olarak bölün­müş toplumların oluşmasında çok önemli bir rol oynamıştır. Amerikalı ve Avustralyalılar büyük ölçüde Avrupa'dan gelen yoksul göç­menler tarafından oluşlum I muşlardır. Onlar daha iyi ekonomik şartlar ve başka fırsatlar is-ıcmekıeveyeni etnik kimliklerini kabul ettir­meye çalışmaktadırlar.

11. Dünya Savaşı sonrası dönemdeki beklen­medik bir gelişme, gelişmekte olan ülkelerdeki işsiz, güçsüz ya da nisbeten kararsız (mobİ-le) insanların Batı dünyasına çalışmak için göç etmelerine yol açtı. Yasal ya da yasa dışı "misafir işçilerin" Birleşik Devletler (çoğunlu­ğu Meksika'dan olmak üzere), İsrail {işgal al­tındaki bölgelerden) ve Orta ve Batı Avrupa (Çoğunlukla Akdeniz ülkelerinden) gibi dev­letlere akışı yeni etnik gruplara ve yeni problemler gelirdi.

Milliyetçiliğin doğuşu dünyanın pek çok böl­gesinde etnikliğin billurlaşmasını kışkırtmış­tır. Milliyetçilik, etnik grupların kendi kaderle­rini tayin etme isteğidir. Etnik bir grup belirli bir devlette egemenliği eline geçirdiğinde ken­disi bîr millet haline gelirve ardından diğer et­nik gruplar zor kullanmaya ve onları dışlama­ya başlar. Dışlanan etnik gruplar da organize olmak ve ulusal bir azınlık statüsü ve etnik özerklik istemek durumunda kalırlar.

Etnik gruplarla ırki gruplar arasında önemli bir fark vardır. Irki bir grup aynı biyolojik yapı­yı paylaştığına İnanılan insanlardan müşetek-kil iken, ırki olmayan etnik bir grup kültürel bir marka (işaret) ile tanımlanır. Irki farklılaş­ma daha görülür, hiyerarşik ve karşılıklı ola­rak birbirini dışlayıcı olma eğiliminde olup ır­ki olmayan farklılaşmadan, daha az birbiriyle ilişkili ve daha az hareketlidir. Bu nedenle ABD'deki Zenciler gibi egemenlik altındaki ırk grupları kendi ırki statülerini etnik (kültü­rel) terimlerle yeniden tanımlama eğilimine girmişlerdir. Aynı zamanda Güney Afrika hü­kümetinin son zamanlarda ırkçı politikasını açıklarken ırki terminolojiden etnik ıcrimino-lojiyc geçmesinin nedeni de budur.

Egemenlik etnik grupları tasnif etmenin en iyi ölçülünü sunmaktadır. Etnik grupların gö­rece statü ve güç sahibi olarak aşağı yukarı egemen toplumla eşit oldukları bazı toplum­lar vardır. Belçika'daki Flamanlar ve Valon-lar, isviçre'deki Almanlar, Fransızlar ve İtal­yanlar bu tipe dahildir. Ancak çoğu etnik grup ya egemen, ya da tâbi (teb'a) konumun­dadır. Bu tür Örneklerde etnik köken, etnik bir hiyerarşi yaratarak toplumun sınıf ve güç yapısı İçine gömülmüş durumdadır. Bu tipin aşırı örnekleri klasik Hint kast sistemi ve Gü-

ney Afrika'dakİ modern bir ırk piramididir. Eşitliğin bütün dünyada kabul edilen bir ku­ral olduğu bir çağda tahakküme tahammül et­mek güçtür ve bu nedenle de tâbi etnik grup­lar teb'a konumlarını reddetme ve içinde bu­lundukları durumu değiştirme mücadelesine girişmektedirler.

Tag: Etnik grup, Etnik grup kavramı, Etnik grup terimi, Etnik grup nedir,