Fanatizm, bir düşünce, dinî İnanç, veya parti­ye, unun dışında başka hiç bir gerçeği görme­yerek aşırı derecede inanma, tutkuyla bağlan­ma. Türkçedc "bağnazlık" kelimesiyle karşılan­maktadır. Fanatizm kavramı Fransızca hay­ran anlamına gelen fan veya fana kökünden gelir. Herhangi bir dine, bir davaya, bir parti­ye aşırı bir coşkuyla ve ölçüsüzce bağlı olan ki­şi için fanatik kelimesi kullanılır- Roma İmpa­ratorluğunda dinî cazibeye kapılmış gibi göste­riler yapanlara ve bazı rahiplere fanatik den­miştir.

Dinî alanda, kendi inandığı dinden başka hiç bir dini görmeyen, başkalarına yaşama hııkkı tanımayan, körü körüne dine bağlı kişi- bu durumlarını anlatmak için kullanılan fanatizm kavramı, çoğunda siyasal atanda da kullanımı giderek yaygınlaşmakta olup siyasal alanda herhangi bir partiye veya düşünceye körü körüne bağlı, kendi parti ve düşüncesi dı­şındakilere tahammülü olmayan kişilerin du­rumunu ifade etmek için kullanılmaktadır. Sol gruplar, kendilerine tahammül edemeyen sağcıları fanatizmle suçlarken, sağcılar da sol­cuları aynı suçlama ile küçük düşürmeye çalış­maktadırlar.

Fanatizm, otoriter ve monist yapılı toplumla­rın bir sorunu olarak algılanabilir; zira demok­ratik ve plüralist (çoğulcu) toplumlarda bir­den çok düşüncenin varlığı ve taraftarların bir­birine tahammülü sözkonusu olduğundan fa­natizmin yerini hoşgörü ve diyalog almıştır. Bununla birlikle demokratik batı toplumların­da zaman zaman fanatik nitelikli eğilimlerin ve akımların onaya çıktığı gözlen inekledir. Faşizm ve Nazizmden sonra günümüzde Fede­ral Almaııya'daki dazlaklar, Avrupa'nın he­men hemen bütün ülkelerinde görülen yaban­cı ve özellikle Türk düşmanlığı, İsrail'in Filis­tin konusundaki lutumu çağdaş fanatizmin de­ğişik örnekleridir. Tarihte ve günümüzde İs­lam toplumlarında da fanatik nitelikli bazı akımlar ortaya çıkmıştır. Dine körü körüne bağlı, her türlü değişikliğe ve gelişmeye karşı bazı cahil grupların temsil ettikleri fanatik dü­şüncelerin toplumsal planda önemli zararları olmuştur,

Davut DURSUN

Tag: Fanatizm, Fanatizm kavramı, Fanatizm terimi, Fanatizm nedir, Aşırı tutku, Bağnaz, Bağnazlık, Bağnaz olma durumu